06 Aralık 2007
Bir tercümanin hatira defterinden... AN'LAR
Uluslararasi toplantilarda birçok devletten yöneticilerin katildigi konferaslarda, birçok dilden simültane çeviri yapan tercümanlar görev yaparlar. Konusmalari aninda sözlü olarak dinleyicilere ve konusmaciya kulakliklar vasitasi ile herbirinin anladigi dilden iletirler. Bu tür çeviriler büyük beceri ve dikkat istedigi gibi çokta yorucudur. Bu yüzden tercümanlar yaklasik 20 dakikada bir görevlerini bir baskasina devrederek dinlenmeye çekilirler. Dinlenirken dahi konusmalari takip etmek zorundadirlar ki, tekrar görev basina geçtiklerinde, genel konuya vakif olabilsinler.
Dostlarim, meslekdaslarim ile tercüme konusunda konusurken bazen ilginç hikayeler duyarim. Herkesin basina gelmis bir olayi, hikâyesi, tuhaf veya degisik bir anisi vardir. Bunlardan ilginç buldugum bir tanesi, tercümanin sadece bir çeviri mekanizmasi olmadigini göstermesi bakmindan dikkate deger.
Fransa'da liselerde ingilizce ögretmeni olan bir dostum, 50 yasindan sonra aldigi ani bir karar ile Alliance Française vasitasi ile Güney Amerika'daki Fransiz liseleri ingilizce dersi sorumlusu olarak Sili'ye yerlesti. Bu satirlari yazdigim siralarda, eski bir emekli ögretmen olarak Fransa'da yasamini sürdürüyor. Bu arkadasimin anlattigi bir çeviri hikâyesini hatirladim.
Daha önce bahsettigim türde uluslarasi bir toplanti sirasinda söz alan bir devlet baskani, kendi dil ve kültürüne dayali bir kelime oyunu ile, stratejik bir önem tasimayan komik kisa bir hikaye anlatir. Bu kelime oyununun dil ve kültüre dayali oldugunu farkeden tercüman ani bir kararsizlik içinde kalir, çevirinin digerlerinin anlayabilicegi bir sekilde yapilmasi imkânsizdir...
Iste bu anda tercüman kivrak bir sekilde zekâsini kullanir ve kulakliktan dinleyicilere sunu söyler:
"Konusmaci su anda tercüme edilmesi imkânsiz bir kelime oyunu yapti ve dinleyicilerin gülmesini beklemekte"...
Tabi bu sözler dinleyicilerin yüzüne bir gülümseme ile yansir. Konusmaci yapmis oldugu kelime oyununun vermis oldugu haz ile konusmasina devam ederken, konferans aksamadan devam eder.
Konusmaci konusur, dinleyiciler güler yüzle dinlemeye devam ederler. Tercüman görevini yapmistir...
Siz olsaydiniz ne yapardiniz?
SEVILGEN 6.12.07
1 comments:
:) ben bu kadar kivrak bir zekaya sahip degilim ne yazik ki. aynisini yapmis olmayi dilemekle yetinebilirim sadece.
